Η Βιοενεργειακή Κρήτης, θυγατρική του Ομίλου SYCHEM, λειτουργεί από το 2017 μονάδα βιοαερίου στη Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου. Στη μονάδα καταλήγουν οργανικά υπολείμματα από την κτηνοτροφία, την πτηνοτροφία, τα σφαγεία, τα τυροκομεία, τα ξενοδοχεία και την εστίαση, τα οποία μετατρέπονται σε ενέργεια. Από το υλικό που απομένει στο τέλος της διεργασίας η εταιρεία ανέπτυξε το BIOSFER, ένα υγρό συμπυκνωμένο βιολίπασμα που κυκλοφορεί στην αγορά από το 2021. Με αυτόν τον τρόπο, ό,τι θεωρούνταν απόβλητο επιστρέφει στην παραγωγή, πρώτα ως ηλεκτρισμός και θερμότητα και στη συνέχεια ως θρέψη για τις καλλιέργειες, σε τομείς που συνδέονται άμεσα με τις προτεραιότητες της Έξυπνης Εξειδίκευσης της Κρήτης για την αγροδιατροφή και το περιβάλλον.
Η καινοτομία
Η μονάδα στηρίζεται στην αναερόβια χώνευση: σε κλειστές δεξαμενές χωρίς οξυγόνο, μικροοργανισμοί διασπούν την οργανική ύλη και απελευθερώνουν βιοαέριο, ένα καύσιμο αέριο που αξιοποιείται για την παραγωγή ενέργειας. Ολόκληρη η εγκατάσταση σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τη SYCHEM, η οποία ανέπτυξε δικές της τεχνολογικές λύσεις για τα πιο απαιτητικά σημεία της λειτουργίας. Η καινοτομία συνοψίζεται σε τρεις άξονες:
- Μονάδα προσαρμοσμένη στα υλικά της Κρήτης. Τα εισερχόμενα φορτία διαφέρουν πολύ μεταξύ τους σε προέλευση και σύσταση. Γι’ αυτό η παραλαβή γίνεται σε κλειστό, αυτοματοποιημένο χώρο, ενώ για τα ληγμένα τρόφιμα υπάρχει δυνατότητα να ξεχωρίζει το οργανικό περιεχόμενο από τη συσκευασία. Η εγκατάσταση ενσωματώνει επίσης παστερίωση, αξιοποίηση της θερμότητας που παράγεται και οργανωμένο σύστημα απόσμησης, ώστε η λειτουργία να προκαλεί όσο το δυνατόν μικρότερη όχληση στο περιβάλλον.
- BIOSFER – το υπόλειμμα ως προϊόν. Μετά τη χώνευση παραμένει ένα υγρό πλούσιο σε οργανικά και θρεπτικά συστατικά. Η εταιρεία τροποποίησε τη βιολογική επεξεργασία του και το 2021 προχώρησε στην εμπορική διάθεση του BIOSFER: ένα παστεριωμένο και σταθεροποιημένο συμπύκνωμα με αμινοξέα, θρεπτικά και μεταλλικά στοιχεία. Επειδή δεν περιέχει αιωρούμενα στερεά, ο παραγωγός μπορεί, αφού το αραιώσει, να το δώσει μέσα από το σύστημα άρδευσης ή να το εφαρμόσει απευθείας στο χωράφι. Για την κρητική γεωργία προστίθεται έτσι μια επιλογή οργανικής λίπανσης που παράγεται τοπικά και μπορεί να περιορίσει τη χρήση συμβατικών λιπασμάτων.
- Ζωντανό πεδίο δοκιμών. Η εγκατάσταση λειτουργεί για τον Όμιλο ως χώρος όπου νέες τεχνολογίες εφαρμόζονται πιλοτικά και αξιολογούνται υπό πραγματικές συνθήκες, πριν απευθυνθούν σε άλλες μονάδες βιοαερίου.
Η Βιοενεργειακή Κρήτης ανήκει στον Όμιλο SYCHEM και αποτελεί το σημείο όπου η τεχνογνωσία του Ομίλου στο βιοαέριο εφαρμόζεται καθημερινά σε πλήρη κλίμακα. Η πορεία της έχει αναγνωριστεί τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Το 2023 η εταιρεία έλαβε, στο πλαίσιο των Ημερών Καινοτομίας InnoDays της Περιφέρειας Κρήτης, το Βραβείο Επιχειρηματικής Καινοτομίας στην κατηγορία «Καινοτομία Βιωσιμότητας & Ανθεκτικότητας», με κεντρικό θέμα το BIOSFER και την αξιοποίηση του χωνεμένου υπολείμματος. Την ίδια χρονιά η μονάδα διακρίθηκε στα AD and Biogas Industry Awards της World Biogas Association για τον σχεδιασμό της και τις τεχνολογίες που ενσωματώνει, αναδεικνύοντας διεθνώς μια τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε στο Ηράκλειο.
Προκλήσεις για την ανάπτυξη της καινοτομίας
Η μεγαλύτερη δυσκολία πηγάζει από την ποικιλία των πρώτων υλών. Υπολείμματα από σφαγεία, τυροκομεία ή ξενοδοχεία δεν συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, γεγονός που ανεβάζει τις απαιτήσεις στην παραλαβή και την προετοιμασία τους. Εξίσου κρίσιμος ήταν ο έλεγχος των οσμών, αφού η φύση των υλικών επιβάλλει αυστηρή διαχείριση σε κάθε φάση. Η μετατροπή του υπολείμματος σε εμπορεύσιμο λίπασμα χρειάστηκε, επιπλέον, αλλαγές στη βιολογική επεξεργασία και τριετείς δοκιμές σε καλλιέργειες, ώστε η απόδοση του BIOSFER να τεκμηριωθεί σε πραγματικές συνθήκες αγρού πριν φτάσει στους παραγωγούς.
Επόμενα βήματα – Στόχοι – Επιδιώξεις
Ο Όμιλος SYCHEM αξιοποιεί την εμπειρία της Βιοενεργειακής Κρήτης για να αναπτύξει λύσεις που απευθύνονται στο σύνολο της βιομηχανίας βιοαερίου. Μέσα από τη συμμετοχή του σε ερευνητικά προγράμματα εξελίσσει συστήματα για την επεξεργασία των εκροών, τη διαχείριση οργανικών υλικών και άλλες κρίσιμες διεργασίες τέτοιων μονάδων.
Στρατηγικός στόχος είναι η εμπορική αξιοποίηση αυτής της γνώσης, με την κατασκευή και εξαγωγή εξειδικευμένων συστημάτων. Έτσι, μια παραγωγική εγκατάσταση της Κρήτης τροφοδοτεί ταυτόχρονα την έρευνα, τη δημιουργία νέων προϊόντων και τεχνολογίες με προοπτική σε αγορές εκτός νησιού.
