Αναπτυξιακός Νόμος – Ελλάδα Ισχυρή Ανάπτυξη
Νέος Αναπτυξιακός Νόμος
Ο Αναπτυξιακός Νόμος 4887/2022, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5203/2025 «Βιώσιμη ανάπτυξη, παραγωγικός μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας – Τροποποίηση διατάξεων του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022»,( ΦΕΚ Α’ 87/02.06.2025) αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο χορήγησης κρατικών ενισχύσεων για την υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων. Με τις νέες ρυθμίσεις, ο νόμος προσανατολίζεται περισσότερο στην ενίσχυση της βιομηχανίας, της μεταποίησης, της περιφερειακής συνοχής και της αντιμετώπισης των δημογραφικών προκλήσεων της χώρας, ενώ παράλληλα επιδιώκεται η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης και υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων. Επιδιώκεται η προώθηση σύγχρονων τεχνολογιών, της πράσινης μετάβασης, της καινοτομίας, της βιομηχανικής ανάπτυξης, της εξωστρέφειας και της δημιουργίας οικονομιών κλίμακας. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην κοινωνική επιχειρηματικότητα, στη χειροτεχνία και στις επενδύσεις που συμβάλλουν στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή.
Σε συνδυασμό με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022-2027, ο οποίος προβλέπει αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης για τις περισσότερες περιοχές της χώρας, ο αναπτυξιακός νόμος στοχεύει στην αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων, στη στήριξη της επιχειρηματικότητας, στη μείωση των περιφερειακών και κοινωνικών ανισοτήτων και στην προσέλκυση επενδύσεων με υψηλή προστιθέμενη αξία και ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην ενίσχυση περιοχών που αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση, ορεινών και παραμεθόριων περιοχών, καθώς και περιοχών με ειδικές αναπτυξιακές ανάγκες.
Ο νόμος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της αναπτυξιακής πολιτικής του Υπουργείου Ανάπτυξης και αξιοποιείται παράλληλα με άλλες πηγές χρηματοδότησης, όπως το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη παρέμβαση στους παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Θεματικά καθεστώτα ενίσχυσης μετά τον Ν. 5203/2025
Με τον Ν. 5203/2025 ορισμένα από τα αρχικά καθεστώτα του Ν. 4887/2022 καταργήθηκαν ή αναδιαμορφώθηκαν και θεσπίστηκαν νέα καθεστώτα ενισχύσεων. Ειδικότερα προβλέπονται:
- Σύγχρονες Τεχνολογίες
- Πράσινη Μετάβαση – Περιβαλλοντική Αναβάθμιση Επιχειρήσεων
- Καθεστώς Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και Χειροτεχνίας
- Καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης
- Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία
- Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα
- Επιχειρηματική Εξωστρέφεια
- Ενίσχυση Τουριστικών Επενδύσεων
- Εναλλακτικές Μορφές Τουρισμού
- Μεγάλες Επενδύσεις
- Ευρωπαϊκές Αλυσίδες Αξίας
- Επιχειρηματικότητα 360° και λοιπά ειδικά καθεστώτα που δύνανται να εξειδικεύονται με προκηρύξεις και κανονιστικές πράξεις.
Η ενεργοποίηση των καθεστώτων πραγματοποιείται μέσω ειδικών προκηρύξεων ενώ η υλοποίησή τους γίνεται από τη Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, τις Περιφέρειες και άλλους αρμόδιους φορείς. Επιπλέον, με τον Ν. 5203/2025 εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα παροχής κινήτρων ταχείας αδειοδότησης (fast-track licensing) για συγκεκριμένες κατηγορίες επενδύσεων, με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους και την ταχύτερη υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων.
Τα χορηγούμενα κίνητρα εξακολουθούν να είναι:
- Φορολογική απαλλαγή
- Επιχορήγηση
- Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing)
- Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης ενώ συμπληρωματικά παρέχεται πλέον, σε ορισμένα καθεστώτα, η δυνατότητα επιτάχυνσης των αδειοδοτικών διαδικασιών.
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στο σύνολο των διαθέσιμων ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένης της επιχορήγησης, ενώ για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις εφαρμόζονται κυρίως τα κίνητρα φορολογικής απαλλαγής, επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και επιδότησης μισθολογικού κόστους, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους κάθε καθεστώτος ενίσχυσης.
Οι αιτήσεις υπαγωγής στα καθεστώτα ενίσχυσης του Αναπτυξιακού Νόμου υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακού Νόμου (ΟΠΣ-Αν). Η αξιολόγηση, ο έλεγχος και η παρακολούθηση των επενδυτικών σχεδίων πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης ή/και άλλους φορείς που ορίζονται στις επιμέρους προκηρύξεις.
Ο επενδυτής μπορεί να ενημερώνεται για τον Αναπτυξιακό Νόμο 4887/2022, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5203/2025, από τις ακόλουθες επίσημες και αξιόπιστες πηγές:
Υπουργείο Ανάπτυξης
Η βασική πηγή για:
- προκηρύξεις καθεστώτων,
- οδηγούς εφαρμογής,
- αποφάσεις υπαγωγής,
- νομοθεσία και εγκυκλίους
Ιστοσελίδα: https://ependyseis.mindev.gov.gr/
Πληροφοριακό Σύστημα Αναπτυξιακού Νόμου (ΠΣ-Αν)
Μέσω της πλατφόρμας αυτής ο επενδυτής:
- υποβάλλει αιτήσεις,
- παρακολουθεί την πορεία του φακέλου
Ιστοσελίδα: https://opsan.mindev.gov.gr
Περιφέρεια Κρήτης
Γενική Δ/νση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού
Δ/νση Ανάπτυξης Περιφερειακής Οικονομίας & Εξωστρέφειας
Τμήμα Εξυπηρέτησης Επενδυτών και Επικοινωνίας
Email: e.nikolidaki@crete.gov.gr
( +30 2810002179)